ही घटना २६ एप्रिल २०२६ रोजी दुपारी सुमारे साडेतीन वाजण्याच्या सुमारास धुळे शहरातील जिजामाता कन्या हायस्कूल येथील परीक्षा केंद्रावर उघडकीस आली. संबंधित उमेदवार नाजिब अली तबस्सुम सय्यद (रा. चाळीसगाव रोड, धुळे) हा शिपाई पदाच्या परीक्षेस बसला होता.
मोबाईलवरून ‘AI’चा वापर करताना पकड
परीक्षा सुरू असताना निरीक्षक सी. डी. पाटील यांनी खोली क्रमांक २१ मध्ये तपासणी केली असता, संबंधित उमेदवार मोबाईलवरून प्रश्नपत्रिका पाहत असल्याचा संशय आला. ही बाब तात्काळ परीक्षा परिवेक्षक अशोक पाटील यांच्या निदर्शनास आणून देण्यात आली.
त्यानंतर अधिक तपासणी केली असता उमेदवाराने प्रश्नपत्रिकेचा फोटो काढून तो इंटरनेटवर अपलोड केला होता आणि ‘AI’च्या माध्यमातून उत्तरे शोधत असल्याचे स्पष्ट झाले. यानंतर त्याचा मोबाईल (ओपो कंपनीचा हँडसेट) आणि उत्तरपत्रिका तात्काळ जप्त करण्यात आली.
स्पष्ट सूचनांकडे दुर्लक्ष
या परीक्षेसाठी उमेदवारांना कोणत्याही प्रकारचे डिजिटल साधन, मोबाईल किंवा कॉपी करण्याचे साहित्य परीक्षागृहात नेण्यास सक्त मनाई करण्यात आली होती. तरीही नियमांचे उल्लंघन करून हा प्रकार केल्याने प्रशासनाने कठोर भूमिका घेतली आहे.
गुन्हा दाखल, कायदेशीर कारवाई सुरू
या प्रकरणी परीक्षा निरीक्षक विजयाश्रीपाद भट (रा. देवपूर, धुळे) यांनी दिलेल्या तक्रारीवरून धुळे शहर पोलीस ठाण्यात गुन्हा नोंदविण्यात आला आहे.
न्यायालयाच्या निर्देशानुसार आरोपीविरुद्ध भारतीय न्याय संहिता कलम ३१८(४) तसेच महाराष्ट्र राज्य स्पर्धा परीक्षा कायदा २०२४ मधील संबंधित कलमान्वये कारवाई करण्यात येत आहे.
परीक्षा प्रक्रियेवर प्रश्नचिन्ह
या घटनेमुळे स्पर्धा परीक्षांच्या पारदर्शकतेवर गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. तंत्रज्ञानाच्या प्रगतीसोबत गैरप्रकारही अधिक चतुराईने होत असल्याचे पुन्हा एकदा स्पष्ट झाले आहे.
प्रशासन सतर्क
घटनेनंतर परीक्षा केंद्रांवर अधिक कडक तपासणी, मोबाईल जॅमर आणि डिजिटल स्कॅनिंगची गरज अधोरेखित झाली आहे. भविष्यात अशा प्रकारांना आळा घालण्यासाठी प्रशासन अधिक कठोर उपाययोजना करण्याच्या तयारीत आहे.
निष्कर्ष:
‘AI’ सारख्या आधुनिक तंत्रज्ञानाचा गैरवापर करून परीक्षा प्रक्रियेला गालबोट लावण्याचा प्रयत्न करणाऱ्यांवर कायद्याचा कठोर बडगा उगारला जाणार असल्याचे या कारवाईतून स्पष्ट झाले आहे.
