नाशिक | प्रतिनिधी
पवित्र तीर्थक्षेत्र, बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक असलेले त्र्यंबकेश्वर मंदिर आणि लाखो हिंदू भाविकांच्या श्रद्धेचे केंद्र असलेल्या त्र्यंबकनगरीत नियमांची उघडपणे होळी होत असल्याचा संतापजनक प्रकार समोर आला आहे. व्हीआयपी दर्शन घोटाळ्याची धग अद्याप शांत झालेली नसतानाच, आता मंदिर परिसरातच मद्यालयांचा सुळसुळाट झाल्याने स्थानिक नागरिक, साधू-महंत आणि भाविकांमध्ये तीव्र संताप उसळला आहे.
मंदिराच्या अगदी हाकेच्या अंतरावर पाचहून अधिक परमिट रूम, बिअर बार, देशी दारू दुकाने आणि ताडी विक्री केंद्र सुरू असल्याचे उघड झाल्याने राज्य उत्पादन शुल्क विभागाच्या कार्यपद्धतीवर गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. धर्म, श्रद्धा आणि तीर्थक्षेत्राची पवित्रता जपण्याची जबाबदारी असलेल्या यंत्रणांनीच कथितरीत्या नियमांकडे डोळेझाक केल्याचा आरोप होत आहे.
मुख्य मार्गावरच दारूचा गुत्ता; भाविकांमध्ये संताप
त्र्यंबकेश्वर मंदिराकडे जाणाऱ्या मुख्य मार्गावर, माहेश्वरी धर्मशाळेसमोरच मोठ्या प्रमाणात मद्यविक्री सुरू असल्याचा आरोप स्थानिकांनी केला आहे. मंदिराकडे दर्शनासाठी जाणाऱ्या भाविकांना, महिला भक्तांना आणि वृद्धांना रोज मद्यपींचा त्रास सहन करावा लागत असल्याचे चित्र आहे. तहसील कार्यालय परिसरात रात्री उशिरापर्यंत मद्यपींचा गोंधळ, आरडाओरडा आणि भांडणे सुरू असल्याचे स्थानिकांचे म्हणणे आहे.
विशेष म्हणजे, वाहनतळ परिसरात तसेच मंदिरासमोरच परमिट रूम सुरू असल्याने “तीर्थक्षेत्र की मद्यालय क्षेत्र?” असा संतप्त सवाल नागरिक विचारत आहेत.
नियम धाब्यावर; उत्पादन शुल्क विभाग आरोपीच्या पिंजऱ्यात
महाराष्ट्र विदेशी मद्य नियम १९५३ नुसार, धार्मिक स्थळ, शाळा किंवा सार्वजनिक उपासना स्थळांच्या ठराविक अंतरात मद्यविक्रीस परवानगी देता येत नाही. नगरपरिषद क्षेत्रात हे अंतर साधारण ५० ते ७५ मीटर, तर ग्रामीण भागात १०० मीटर ठेवणे बंधनकारक आहे. तरीही त्र्यंबकेश्वरसारख्या अ-वर्ग तीर्थक्षेत्रात मंदिराच्या अगदी जवळ बार आणि मद्यालये सुरू कशी राहिली? हा प्रश्न आता प्रशासनाला छळू लागला आहे.
स्थानिकांच्या आरोपानुसार —
मंदिराच्या २०० ते ३०० मीटर परिसरात मद्यालयांची साखळी
दोन देशी दारू दुकाने
चार परमिट रूम आणि बार
एक ताडी विक्री केंद्र
वाहनतळ परिसरात अवैध मद्यविक्री
भाजी मंडई परिसरात मंदिरालगत देशी दारू दुकान
नाशिक-त्र्यंबक मार्गावर मद्यविक्रीमुळे अपघातांचे प्रमाण वाढले
या सर्व प्रकारामुळे लाखो भाविकांच्या श्रद्धेलाच तिलांजली दिली जात असल्याची भावना व्यक्त होत आहे.
सिंहस्थाच्या तोंडावर प्रशासनाची मोठी कसोटी
आगामी सिंहस्थ कुंभमेळ्यासाठी देशभरातून साधू-संत, महंत आणि लाखो भाविक त्र्यंबकेश्वरमध्ये दाखल होणार आहेत. अशा वेळी मंदिर परिसरात मद्यालयांचा उच्छाद सुरू राहणे ही प्रशासनासाठी मोठी नामुष्की मानली जात आहे.
सामाजिक संस्था आणि हिंदुत्ववादी संघटनांनी मंदिर परिसरातील मद्यालये तात्काळ हटविण्याची मागणी केली असून, अन्यथा तीव्र आंदोलन छेडण्याचा इशाराही दिला आहे.
“बुलडोझर पॅटर्न” लागू होणार?
देशभरात अवैध बांधकामे आणि नियमबाह्य व्यवसायांवर बुलडोझर कारवाईचे सत्र सुरू असताना, त्र्यंबकेश्वरमधील कथित नियमबाह्य मद्यालयांवरही कठोर कारवाई होणार का, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
सूत्रांच्या माहितीनुसार, जिल्हाधिकारी कार्यालयाने या प्रकरणाची प्राथमिक दखल घेत संबंधित विभागांकडून अहवाल मागविल्याची चर्चा सुरू आहे. मंदिर परिसरातील सर्व मद्यालयांचे अंतर मोजमाप, परवाने, नकाशे आणि नियमांचे पालन यांची चौकशी करण्याचे आदेश देण्यात आल्याचेही सांगितले जात आहे.
काय सांगते शासकीय नियमावली?
महाराष्ट्र विदेशी मद्य नियम १९५३ आणि संबंधित उत्पादन शुल्क नियमांनुसार —
धार्मिक स्थळांच्या परिसरात मद्यविक्रीवर निर्बंध लागू करता येतात
नगरपरिषद आणि तीर्थक्षेत्रात विशेष नियंत्रण क्षेत्र घोषित करण्याचा अधिकार प्रशासनाला असतो
मंदिर, शाळा, धर्मशाळा आणि सार्वजनिक उपासना स्थळांच्या ठराविक अंतरात बार किंवा दारू दुकाने चालविण्यास मनाई असू शकते
नियमभंग आढळल्यास परवाना निलंबित किंवा रद्द करण्याची तरतूद
बेकायदेशीर मद्यविक्री आढळल्यास फौजदारी कारवाईची शक्यता
सार्वजनिक शांतता आणि कायदा-सुव्यवस्थेला बाधा आल्यास जिल्हाधिकारी किंवा पोलीस प्रशासनाला विशेष अधिकार
प्रशासनाकडून कारवाईचे संकेत?
दरम्यान, संबंधित विभागांकडून संयुक्त पाहणी करून नियमभंग करणाऱ्या मद्यालयांवर कारवाईचा अहवाल सादर करण्याचे निर्देश देण्यात आल्याची माहिती सूत्रांनी दिली आहे. मंदिर परिसरातील मद्यालयांचे परवाने, अंतर निकष आणि कायदेशीर वैधता तपासण्याची प्रक्रिया सुरू असल्याचे बोलले जात आहे.
मात्र, भाविकांचा सवाल अजूनही कायम आहे —
“देवभूमीत भक्ती दिसणार की मद्यधुंद उच्छाद?”
