नागपूर | प्रतिनिधी
परिवहन विभागातील भ्रष्टाचाराच्या आरोपांवरून लाचलुचपत प्रतिबंधक विभागावर (एसीबी)च प्रश्नचिन्ह उपस्थित करणाऱ्या अधिकाऱ्यांच्या गटाला मोठा धक्का बसला आहे. एसीबी खोटे सापळे रचत असल्याचा आरोप करणाऱ्या २० मोटार वाहन निरीक्षकांपैकी एक अधिकारीच लाच स्वीकारताना रंगेहात पकडला गेल्याने नागपूरसह राज्यभरात खळबळ उडाली आहे.
नागपूर ग्रामीण प्रादेशिक परिवहन कार्यालयातील (आरटीओ) मोटार वाहन निरीक्षक साजन शेंडे यांना एसीबीच्या पथकाने गुरुवारी लाच स्वीकारताना ताब्यात घेतले. या कारवाईनंतर काही दिवसांपूर्वी एसीबीविरोधात करण्यात आलेल्या तक्रारींची विश्वासार्हता आणि त्यामागील हेतू यावर गंभीर प्रश्न उपस्थित होऊ लागले आहेत.
लाचेची मागणी अन् एसीबीचा अचूक सापळा
मिळालेल्या माहितीनुसार, एका ट्रक मालकाला खुरसापार तपासणी नाक्यावरून मालवाहतूक करण्यासाठी आवश्यक कागदपत्रांची पूर्तता करायची होती. संबंधित कामासाठी मोटार वाहन निरीक्षक साजन शेंडे यांनी पैशांची मागणी केल्याचा आरोप आहे.
तक्रारदाराने लाच न देता थेट एसीबीकडे धाव घेत लेखी तक्रार दाखल केली. एसीबीने प्राथमिक पडताळणी करून तक्रारीतील तथ्यांची खातरजमा केल्यानंतर सापळा रचला. गुरुवारी शेंडे यांनी कथितरित्या ५०० रुपयांची लाच स्वीकारताच एसीबीच्या अधिकाऱ्यांनी त्यांना रंगेहात पकडले.
कारवाईदरम्यान त्यांनी विरोध करण्याचा प्रयत्न केल्याची माहिती समोर आली असून त्यांच्या ताब्यातील रक्कम जप्त करण्यात आली. त्यानंतर त्यांच्या निवासस्थानी झडती घेण्यात आली.
दलालांचे जाळे, कॉल रेकॉर्ड आणि आर्थिक व्यवहार तपासाच्या रडारवर
प्राथमिक चौकशीत काही धक्कादायक बाबी समोर आल्याचे सूत्रांचे म्हणणे आहे. आरटीओमधील विविध कामांसाठी खासगी दलालांचे जाळे उभारून त्यांच्यामार्फत व्यवहार केले जात असल्याचा संशय तपास यंत्रणेला आहे.
तसेच अलीकडील काळात काही व्यवहार स्वतःच हाताळल्याची माहितीही समोर आली आहे. त्यामुळे आता त्यांच्या मोबाईल कॉल डिटेल रेकॉर्ड (सीडीआर), आर्थिक व्यवहार, बँक खात्यांची माहिती आणि संभाव्य संपर्क साखळीची सखोल चौकशी सुरू करण्यात आली आहे.
‘खोटे सापळे’ म्हणणाऱ्यांनाच बसला धक्का
काही दिवसांपूर्वी राज्यातील सुमारे २० मोटार वाहन निरीक्षकांनी नागपूर येथील एसीबी कार्यालयात जाऊन एसीबीच्या कारवायांवर आक्षेप घेतला होता. काही अधिकाऱ्यांवर खोटे सापळे रचले जात असल्याचा आरोप त्यांनी केला होता.
यावेळी काही विद्यमान आणि माजी अधिकाऱ्यांनी एसीबी कर्मचाऱ्यांशी संगनमत करून अधिकाऱ्यांना लक्ष्य केल्याचा दावा करण्यात आला होता. या कथित कारवायांमुळे अनेक कुटुंबे उद्ध्वस्त झाल्याचाही आरोप करण्यात आला होता.
मात्र आता त्याच तक्रारदार गटातील एका अधिकाऱ्यालाच लाच स्वीकारताना पकडण्यात आल्याने त्या आरोपांमागील सत्यतेवर मोठे प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
गणवेशातील शक्तिप्रदर्शनावरही कारवाईची टांगती तलवार
एसीबी कार्यालयात गणवेशात जाऊन सामूहिक शक्तिप्रदर्शन करणे, तपास यंत्रणेवर दबाव निर्माण करण्याचा प्रयत्न करणे आणि भ्रष्टाचाराच्या आरोपांतील अधिकाऱ्यांच्या समर्थनार्थ भूमिका घेणे हे सेवा शिस्तीच्या दृष्टीने गंभीर स्वरूपाचे असल्याचे मानले जात आहे.
याच पार्श्वभूमीवर संबंधित २० मोटार वाहन निरीक्षकांसह नागपूर ग्रामीण आरटीओ कार्यालयाच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांविरुद्ध शिस्तभंगात्मक कारवाईची शिफारस परिवहन विभागाकडे करण्यात आल्याची माहिती आहे. मात्र अद्याप अंतिम निर्णय झालेला नाही.
आता या गटातीलच एका अधिकाऱ्याला लाचखोरी प्रकरणात अटक झाल्याने परिवहन विभाग कठोर भूमिका घेणार का, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
कायदेशीर बाजू
या प्रकरणात लाच स्वीकारल्याच्या आरोपांवरून भ्रष्टाचार प्रतिबंधक अधिनियम, १९८८ (सुधारित २०१८) अंतर्गत गुन्हा नोंदविण्याची प्रक्रिया करण्यात आली आहे. प्रकरणाचा तपास सुरू असून न्यायालयीन प्रक्रियेनंतरच आरोपी दोषी अथवा निर्दोष असल्याचे निश्चित होईल.
जनतेचा सवाल : “भ्रष्टाचाराविरुद्ध आवाज की भ्रष्ट अधिकाऱ्यांचे संरक्षण?”
एसीबीवर खोटे सापळे रचल्याचा आरोप करणाऱ्या गटातीलच अधिकारी लाच स्वीकारताना अडकल्याने संपूर्ण प्रकरणाने नवे वळण घेतले आहे. भ्रष्टाचाराविरोधातील कारवायांना विरोध करण्यामागे नेमका उद्देश काय होता? शासकीय यंत्रणांमध्ये अजून किती खोलवर भ्रष्टाचाराची मुळे रुजली आहेत? आणि अशा प्रकरणांमध्ये जबाबदारी निश्चित करून कठोर कारवाई होणार का?
या प्रश्नांची उत्तरे आता तपासातून आणि पुढील प्रशासकीय निर्णयांतूनच स्पष्ट होणार आहेत. मात्र नागपूरातील या कारवाईने परिवहन विभागातील कथित भ्रष्टाचाराच्या चर्चेला पुन्हा एकदा जोरदार उधाण आले आहे.
