एका चुकीने बिंग फुटलं
डिसेंबर महिन्यापासून काही लाभार्थ्यांचे हप्ते थांबविण्यात आल्यानंतर पात्रता व अपात्रतेची सखोल तपासणी सुरू करण्यात आली. याच प्रक्रियेत धक्कादायक आकडे समोर आले आणि संपूर्ण गैरव्यवहाराचा पर्दाफाश झाला.
आकड्यांतून उघड झालेली फसवणूक
नंदुरबार जिल्ह्यात एकूण ४ लाख २२ हजार ७५८ लाभार्थी नोंदणीकृत आहेत. मात्र पडताळणीनंतर ३७ हजार ११५ लाभार्थी अपात्र असल्याचे समोर आले. यामध्ये –
७१० पुरुषांचे अर्ज थेट योजनेत मंजूर
६५ वर्षांवरील ४,०८३ लाभार्थी
घरातील सदस्य शासकीय सेवेत असलेले ३०,२७१ लाभार्थी
ई-केवायसीमध्ये वय २१ वर्षांखाली दर्शविलेले २,०५१ अर्ज
या सर्व अपात्र गटांचा एकत्रित आकडा ३७,११५ इतका असून, या सर्वांचे डिसेंबरपासूनचे हप्ते थांबविण्यात आले आहेत.
अर्ज प्रक्रिया की पडताळणी यंत्रणा दोषी?
या प्रकरणामुळे अर्ज भरण्याची प्रक्रिया आणि पडताळणी यंत्रणा पूर्णपणे अपयशी ठरल्याचा आरोप होत आहे. महिलांसाठी असलेल्या योजनेत पुरुषांचे अर्ज मंजूर होतात, हे प्रशासनाच्या कार्यपद्धतीवर गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण करणारे आहे.
प्रशासनाची सावध भूमिका
दरम्यान, प्रशासनाकडून केवायसी प्रक्रियेदरम्यान तांत्रिक त्रुटी किंवा चुकीची माहिती भरली गेली असण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात येत आहे. त्यामुळे हे आकडे प्राथमिक स्वरूपाचे असून अंतिम निर्णयाआधी सखोल चौकशी केली जाणार असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
“केवायसी प्रक्रियेदरम्यान काही तांत्रिक त्रुटी झाल्या असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. सध्या समोर आलेले आकडे प्राथमिक आहेत. अंतिम पडताळणीनंतरच खरे चित्र स्पष्ट होईल.”
– संजय पाटील, प्रभारी जिल्हा व बालकल्याण अधिकारी, नंदुरबार
खऱ्या गरजू महिलांवर अन्याय?
या अपात्र लाभार्थ्यांमुळे खऱ्या गरजू महिलांना वेळेवर लाभ मिळतो की नाही, हा मोठा प्रश्न निर्माण झाला आहे. योजनेतील गैरप्रकार थांबवण्यासाठी अर्ज छाननी, केवायसी आणि प्रत्यक्ष पडताळणी अधिक कडक करण्याची मागणी आता जोर धरू लागली आहे.
पुढे काय?
अपात्र अर्जदारांवर कारवाई होणार का?
पुरुष अर्जदारांनी घेतलेला लाभ परत वसूल होणार का?
भविष्यात अशी फसवणूक रोखण्यासाठी काय उपाययोजना?
या सर्व प्रश्नांची उत्तरे अंतिम चौकशीनंतरच समोर येणार आहेत. मात्र सध्या तरी, लाडकी बहीण योजनेतील हा गैरप्रकार जिल्ह्यातील सर्वात मोठ्या फसवणुकीपैकी एक ठरत आहे
